Rzeki nizinne
Rzeki przepływające przez tereny nizinne mają łagodne nachylenie, co powoduje, że ich wody spływają powoli. W okresach intensywnych opadów lub topnienia śniegu, takie rzeki mogą szybko przekraczać swoje koryta.
Przykłady: Wisła, Odra.
Dlaczego wylewają? Nizinne rzeki mają szerokie doliny i niskie brzegi, co sprzyja rozlewaniu się wody podczas intensywnych opadów.
Odra
Odra należy do rzek, która w przeszłości wylewała dość często. Po regulacjach i stworzeniu sieci wałów przeciwpowodziowych ten problem zminimalizowano.
Rzeki górskie
Rzeki górskie
Rzeki w górach mają strome nachylenie i szybki przepływ, co sprawia, że po intensywnych opadach deszczu woda bardzo szybko spływa do dolin.
Przykłady: Dunajec, Raba.
Dlaczego wylewają? Gwałtowne opady w górach mogą powodować nagłe wezbrania wód. Ponieważ rzeki górskie mają ograniczone przestrzenie, woda szybko zalewa doliny.
Nieregularne rzeki
Rzeki w czasach suszy
Rzeki z nieregularnymi przepływami, np. w regionach monsunowych, suchych czy półsuchych, są bardziej podatne na gwałtowne powodzie, szczególnie w okresach intensywnych opadów po długim okresie suszy.
Dlaczego wylewają?: Woda nie jest w stanie wchłonąć się w wysuszoną glebę, co prowadzi do natychmiastowego spływu powierzchniowego.
Na przykład Dunaj
Rzeki o dużym dorzeczu
Rzeki, które mają rozbudowaną sieć dopływów i dużą powierzchnię dorzecza, są bardziej podatne na wylewy. Każdy z dopływów może doprowadzić do wzrostu poziomu wody w głównej rzece.
Przykłady: Dunaj.
Dlaczego wylewają?: Duże dorzecze oznacza, że opady w różnych jego częściach mogą kumulować się w rzece głównej, co prowadzi do jej wezbrania.
Ren
Rzeki regulowane przez człowieka
Rzeki, które zostały mocno przekształcone przez człowieka (np. przez budowę tam, zapór czy regulacje koryta), są bardziej podatne na powodzie, zwłaszcza jeśli systemy regulacyjne zawiodą.
Przykłady: Ren.
Dlaczego wylewają?: Konstrukcje hydrotechniczne mogą zmieniać naturalny bieg rzeki, a ich uszkodzenia, awarie lub nadmierne opady mogą prowadzić do niekontrolowanych wylewów.